10/06/2018
285
Những Huấn Giáo Của Đức Gioan Phaolô II Về Đức Maria

Lời người chuyển ngữ: Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II đã dành 70 bài huấn giáo để nói về Đức Maria, kéo dài từ ngày 07.09.1995 đến ngày 13.11.1997.

Bài huấn giáo lần này và lần tới dành cho việc phân tích hai lời nói mà Chúa Giêsu dành cho bà mẹ và người môn đệ thân yêu (Ga 19,26.27). Khi gọi Đức Maria là “người nữ” (đàn bà), Chúa Giêsu muốn mời người giữ vai trò của bà Evà mới, làm mẹ của tất cả các tín hữu, được tái sinh nhờ ơn cứu chuộc. Đức Maria được đặt làm mẹ của tất cả các môn đệ của Chúa Giêsu.
****

 
BÀI 49: “HỠI NGƯỜI NỮ, ĐÂY LÀ CON BÀ!”
 
1.- Sau khi đã nhắc tới sự hiện diện của Đức Maria và của những người phụ nữ khác bên cạnh Thập Giá của Chúa, thánh Gioan kể lại rằng: “bấy giờ Đức Giêsu, thấy Thân Mẫu Người và bên cạnh Người là người môn đệ yêu dấu, nói với Thân Mẫu rằng: ‘Hỡi người nữ, đây là con bà!’. Và rồi Người nói với môn đệ: ‘Đây là mẹ của anh!’”(Ga 19,26.27).
 
Những lời cảm động này tạo nên một “quang cảnh mặc khải”: bởi vì nó mặc khải những tâm tình thâm sâu của Đức Kitô đang hấp hối, và chứa đựng một kho tàng dồi dào ý nghĩa cho đức tin và cho linh đạo Kitô giáo. Thực vậy, lúc sắp lìa đời, khi hướng về Thân Mẫu và môn đệ yêu dấu, Đấng Mêsia trên Thập Giá đã ấn định những tương quan mới về tình yêu giữa Đức Maria và các Kitô hữu.
 
Đôi khi có người giải thích những lời vừa rồi như là sự bày tỏ tâm tình thảo hiếu của Đức Giêsu đối với bà mẹ, qua việc gửi gắm bà cho người môn đệ yêu dấu. Tuy nhiên, những lời vừa rồi vượt quá tầm mức của một câu chuyện gia đình. Thực vậy, khi nghiên cứu kỹ lưỡng bản văn, với sự giải thích của nhiều Giáo phụ và của Hội Thánh, chúng ta thấy rằng hai lời trao phó của Đức Kitô tạo nên một trong những sự kiện nổi bật nhất để hiểu được vai trò của Đức Trinh Nữ trong công trình cứu độ.
 
Thực ra, những lời mà Đức Giêsu đang hấp hối bộc lộ ý định, không phải là ký thác bà Mẹ cho ông Gioan, cho bằng gửi gắm người môn đê cho Đức Maria, trao cho Người một sứ mạng làm mẹ mới. Ngoài ra, danh hiệu “người nữ”, -trước đó đã được Đức Giêsu dùng tại tiệc cưới Cana để hướng dẫn Đức Maria tới một chiều kích mới của việc làm mẹ-, cho thấy rằng những lời của Chúa Cứu Thế không phải chỉ là kết quả của một tâm tình con thảo, nhưng nhằm mở ra một bình diện cao hơn nhiều.
 
2.- Cái chết của Đức Giêsu, tuy có gây ra sự đau khổ rất lớn cho Đức Maria, nhưng không làm thay đổi những điều kiện sinh sống vốn đã quen. Thực vậy, khi rời bỏ Nadarét để bắt đầu cuộc đời công khai, Đức Giêsu đã để Đức Maria ở một mình rồi. Ngoài ra, sự hiện diện ở dưới Thập Tự của một người bà con khác, bà Maria Clêôpa, cho phép giả thiết rằng Đức Maria vẫn duy trì mối liên hệ tốt đẹp với gia đình thân thuộc, và họ có thể đón tiếp Người sau khi Con mình đã chết.
 
Ngược lại, những lời của Đức Giêsu mặc một ý nghĩa cao quý khi được lồng trong sứ mạng cứu độ. Những lời này, được tuyên bố vào lúc tiến dâng hy lễ cứu chuộc, mang một ý nghĩa do hoàn cảnh trọng đại đó.
 
Thực vậy, sau khi đã thuật lại những lời của Đức Giêsu với Mẹ Maria, thánh Gioan đã chú giải như sau: “Sau đó, Đức Giêsu biết là mọi sự đã hoàn tất” (Ga 19,28), ra như muốn nhấn mạnh rằng Đức Kitô đã hoàn tất hy lễ với việc ký thác Thân Mẫu cho ông Gioan và, qua ông Gioan, cho tất cả mọi người; từ nay Đức Maria trở thành người mẹ của họ trong công cuộc cứu rỗi.
 
3.- Những lời của Đức Giêsu đã tạo nên một thực trạng, -đó là chức làm mẹ của Đức Maria đối với người môn đệ-, biểu lộ cũng một tình yêu mến đã thúc đẩy Chúa dâng hiến cuộc đời cho hết mọi người. Trên núi Calvario, tình yêu này được biểu hiện qua việc ban phát một người mẹ, - chính Thân Mẫu của mình-, để trở thành người mẹ của chúng ta.
 
Nên nhớ rằng, theo truyền thống, ông Gioan là kẻ mà Đức Trinh Nữ đã nhận làm con của mình; tuy nhiên ngay từ buổi đầu, các Kitô hữu đã giải thích đặc ân này như là dấu hiệu của một cuộc sinh ra về tinh thần, bao trùm toàn thể nhân loại.
 
Lòng mẹ phổ quát của Đức Maria, -“người nữ” của tiệc cưới Cana và của núi Calvariô-, nhắc nhở tới bà Evà, mẹ của hết mọi loài sinh linh” (St 3,20). Tuy nhiên, trong khi bà Evà đã góp phần vào việc du nhập tội lỗi vào thế giới, thì bà Evà mới, Đức Maria, đã hợp tác vào công cuộc cứu chuộc của Đức Kitô {1}. Vì thế nơi Đức Trinh Nữ Maria, hình ảnh của “người nữ” đã được hồi phục, và chức làm mẹ mang nhiệm vụ là truyền thông sự sống mới của Đức Kitô cho mọi người.
 
Chính vì muốn nhắm tới sứ mệnh đó mà Đức Maria đã được yêu cầu thực hiện một sự hy sinh rất đau khổ, đó là chấp nhận cái chết của Con Một yêu dấu của mình. Lời nói của Đức Giêsu: “Hỡi người nữ, đây là con của bà” cho phép Đức Maria nhận ra một mối tình mẹ mới, kéo dài và mở rộng hơn mối tình mẹ trước đây. Do đó, tiếng “xin vâng” thuận theo chương trình này trở thành sự chấp nhận hy lễ của Đức Kitô, mà Người đã quảng đại ưng thuận khi gắn bó với ý Chúa. Cho dù trong chương trình của Thiên Chúa, ngay từ đầu chức làm mẹ của Đức Maria đã được nhắm tới toàn thể nhân loại, nhưng mà chỉ trên núi Calvariô, do hiệu quả của hy lễ của Đức Kitô, chiều kích phổ quát của chức hiền mẫu mới được bày tỏ.
 
Những lời của Đức Giêsu: “Đây là con của bà”, thực hiện điều mà nó diễn tả, biến Đức Maria là mẹ của ông Gioan và của tất cả các môn đệ sẽ được lãnh nhận hồng ân Thánh sủng.
 
4.- Trên Thập Giá, Đức Giêsu không những chỉ tuyên bố chức làm mẹ phổ quát của Đức Maria, nhưng đã thực sự thiết lập một mối quan hệ mẫu tử giữa Đức Maria và người môn đệ yêu dấu. Qua quyết định này, chúng ta nhận ra mối quan tâm của Chúa không muốn cho tình mẹ đó được giải thích một cách mơ hồ, nhưng Người muốn cho mối tương quan giữa Đức Maria với từng người Kitô hữu phải có tính cách thực sự đậm đà.
 
Mong sao cho mỗi người chúng ta, khi ý thức tính cách cụ thể của chức làm mẹ phổ quát của Đức Maria, được diễn tả một cách cụ thể như vậy, biết nhìn nhận Người thực sự là Mẹ của mình, và ký thác đời mình cho tình hiền mẫu của Người.
 
Chú thích:
{1} Xem lại bài 33: Đức Maria, bà Evà mới.
Đức thánh giáo hoàng Gioan Phaolô II
(Bản dịch tiếng Việt của Linh mục Giuse Phan Tấn Thành, OP.)